Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi

0
3284
maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi
Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi - İhtiyaçlar hiyerarşisi

Maslow un ihtiyaçlar hiyerarşisi

İnsan yaşamı ve insanların motivasyonları hakkında öne sürülen birçok teori ve kuram vardır. Bu teori ve kuramları ortaya atanların her biri birbirinden farklı sonuçlara ulaşmışlardır. Bunlardan biri de Abraham Maslow’un 1943 yılında ortaya attığı ‘İhtiyaçlar Hiyerarşisi’ dir. İhtiyaçlar Hiyerarşisi kuramında Maslow, insan motivasyonunu oluşturan bazı güdüleri sistematik bir şekilde sıralandırmıştır. En altta bulunan iki basamak (fiziksel ihtiyaçlar ve güvenlik ihtiyacı) temel ihtiyaçlar grubuna; ait olma, sevgi ihtiyacı ve değer ihtiyacı psikolojik ihtiyaçlar grubuna; kendini gerçekleştirme ise kendini tatmin etme ihtiyacı grubuna girer.

Maslow piramidin her basamağını bir motivasyon kaynağı olarak görmüş ve insanların en alt basamaktan başlayıp zirveye kadar ulaşma çabasının motivasyonu oluşturduğunu söylemiştir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bir kişi alt basamakları tamamlamadan üst basamaklara geçemez. Örneğin, karnı aç yahut susuz olan yani fiziksel ihtiyaçlarını karşılayamayan bir insan güvenlik veya sevgi ihtiyacına odaklanıp motive olamaz. Onun için öncelikli olan yiyecek ve su gibi fiziksel ihtiyaçlarını karşılamaktır. Yahut, güvenlik ihtiyacını karşılayamayan insan, evine güzel mobilyalar almaya, estetiğe, ait olma ve sevgi ihtiyacına motive olamaz; onun için önemli olan güvenliğini sağlamaktır.

İhtiyaçlar hiyerarşisi

Fiziksel İhtiyaçlar

Piramidin en alt basamağını oluşturan ve açlık, susuzluk, cinsellik, oksijen, uyku vs gibi temel fizyolojik ihtiyaçları kapsayan basamaktır. Maslow a göre piramidin en önemli kısmı fiziksel ihtiyaçlardır. Çünkü bu ihtiyaçlar karşılanmadan diğer ihtiyaç basamaklarına geçilemez ve aynı zamanda canlılar hayatları boyunca bu ihtiyaçlarını karşılamak için uğraşırlar.

Güvenlik İhtiyacı

Tehlike durumundan korunma, emniyette olmayı kapsayan basamaktır. Fizyolojik ihtiyaçlardan sonra gelen bu basamakta insanlar korku, endişe vs durumlarıyla baş ederler. Maslow bu basamak için ‘Bu gereksinim ne kadar çok doyurulursa o denli az ayak bağı olacaktır. Ne denli az olursa cesaret de o denli az olacaktır.’ (Maslow, 1968) demiştir.

Ait Olma ve Sevgi İhtiyacı

Fiziksel ve güvenlik ihtiyaçlarını yeteri miktarda karşılayan bir insan üçüncü kısım olan ait olma ve sevgi ihtiyacı için motive olabilir. Bu basamakta birey, arkadaş, sevgili, eş, çocuk eksikliklerini giderme yoluna girer. Ait olma ve sevgi ihtiyacını karşılayamayan birey kendini yalnız ve ter edilmiş hisseder ve üst basamağa geçemez.

Değer İhtiyacı

Alt basamaklar yeterince doyurulduktan sonra ortaya çıkan basamak değer ihtiyacıdır. Bu aşamada birey, hem kendine güven ve saygı duyar hem de başkaları tarafından saygı duyulan biri olarak görülmek ister. Bu kısımda Maslow, bireyin sadece başkaları tarafından saygı görmesinin yeterli olmadığını, kendine duyduğu özgüven ve saygının da önemli olduğunu vurgulamıştır.

Kendini Gerçekleştirme

Diğer bütün basamaklardaki ihtiyaçlarını tatmin eden kişi, bu basamakta kendi potansiyelini ve kapasitesini keşfedip bunları hayata geçirir. Her ne kadar diğer basamaklar tamamlanmış olsa da kişide belli bir düzeyde huzursuzluk vardır. Bu basamakta birey, hayattan ne istediği, hayatta nasıl bir yol izlemesi gerektiğini, neyi başarmak istediğini sorgular. Maslow’a göre her insan bu basamağa erişemeyebilir fakat bu basamağa erişen her insan farklı bir tarzda davranır. Aynı zamanda Maslow, bu aşamanın insan psikolojisinin gelişmesi açısından çok önemli olduğunu vurgular. Bu basamakta insanların ihtiyaçları, alt düzey ihtiyaçlar kadar acil ve somut değildir. Aynı zamanda üst düzey ihtiyaçlar, bireyin yaşamını sürdürmesi için mutlaka tatmin edilmesi gereken ihtiyaçlardan değillerdir ve son olarak bu ihtiyaçlar kültürden kültüre değişiklikler gösterirler.

Sosyal Psikoloji Nedir?

Psikoloji Nedir?

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz