Yabancı Durum Deneyi – Ainsworth

0
4503
yabancı durum deneyi nedir
Yabancı durum deneyi nedir? Ainworth kimdir? Yabancı durum deneyi hakkında her şey.

Yabancı durum deneyi nedir?

Yabancı durum deneyi, bağlanma ilişkisinde bireylerin farklılıklarını tespit etmek amacıyla Ainsworth, Bleher, Waters ve Wall tarafından 12-18 aylık bebeklerin anneleri, çevreleri ve yabancılarla olan etkileşimlerini incelemek adına yapılmıştır. Yabancı durum deneyi, yapılan araştırma özel olarak tasarlanmış, bebek için oyuncaklar ve anne için bir koltuk ve dergiler olan bir psikoloji laboratuvarıdır. Deney üçer dakika olan 8 aşamadan oluşmaktadır:

  1. Aşama: Anne, bebek ve gözlemci odaya girerler. Gözlemci, anneye bebeği nereye koyacağını ve kendisi nerede duracağını söyler.
  2. Aşama: Anne bebeği oyuncakların yanına koyup sandalyesine oturur.
  3. Aşama: Yabancı, kapıyı tıklayarak içeri girer. Bir dakika sessizce oturur, bir dakika anneyle sohbet eder ve bebeğe yavaş yavaş yaklaşıp ona bir oyuncak gösterir. Bu süre içerisinde anne köşesinde sessizce oturur ve üçüncü dakikanın sonunda bebeğe fark ettirmeden odadan çıkar.
  4. Aşama: Eğer bebek mutlu bir şekilde oyunla meşgul olursa, yabancı oyununa katılmaz. Eğer bebek pasif kalırsa yabancı, bebeğin dikkatini oyuncaklara çekmeye çalışır. Eğer bebek rahatsızlık, sıkıntı duyarsa yabancı, bebeğin dikkatini dağıtıp onu rahatlatmaya çalışır. Eğer bebek rahatlamıyorsa, bu aşama kısa kesilir ve anne bebeğinin çok rahatsız olduğunu düşünüyorsa odaya girebilir.
  5. Aşama: Anne içeri girer ve bebeğin kendine spontane bir tepki vermesini sağlamak için kapıda bekler. Anne, çocuğu rahatlatarak tekrar oyuncaklarla oynamasını sağlar. Bu sırada yabancı, bebeğe fark ettirmeden odadan çıkar.
  6. Aşama: Anne odadan tekrar çıkar fakat bebeğe mutlu bir şekilde ‘hoşça kal’ der. Bebek üç dakikalığına yalnız bırakılır. Eğer çok rahatsız olursa bu aşama kısa kesilir.
  7. Aşama: Yabancı içeri girer. Bebek oyunla meşgulse oyununa karışmaz. Eğer bebek huzursuzsa bebeği rahatlatmaya çalışır. Yabancının, bebeği rahatlatıp rahatlatmadığı; bebeğin, yabancıyla oynayıp oynamadığı gözlenir. Bebek çok fazla sıkıntı yaşarsa bu aşama kısa kesilir.
  8. Aşama: Anne odaya geri gelir, yabancı odadan çıkar. Bebeğin, annesine verdiği tepkiler ölçülür.

Bu araştırma sonucunda Ainsworth ve arkadaşları 3 değişik bağlanma türü belirlemiştir

1. Güvenli Bağlılık (secure attachment)

Annesiyle güvenli bağ kuran bebekler, annelerinin yokluğunda az kaygı hisseder ve odadaki yabancıyla rahat bir iletişim kurarlar. Anneleri odaya geri döndüğünde ise hemen sakinleşir, çevreyi keşfe devam edip oyunlarına geri dönerler. Bebeklerin %70 inde bu bağ türü gözlenmiştir.

2. Kaçınan Bağlılık (anxious avoidant attachment)

Bu bağlanma çeşidinde bebekler, anneleri odadan çıktığında çok fazla tepki göstermeyip duygusuz görünürler ve üstünkörü bir şekilde oyuncaklarıyla oynarlar. Anneleri odaya döndüğünde ise anneleriyle temastan kaçınırlar ve daha çok çevreleriyle ilgilenirler. Bebeklerin %15 inde bu bağ türü gözlenmiştir.

3. Kaygılı-Kararsız Bağlılık (anxious resistant attachment)

Bu tip bağlanmalarda bebekler, anneleri odadan çıktığında yoğun bir kızgınlık ve kaygı yaşarlar. Anneleri odaya döndüğünde, bebeklerin bu ruh halleri devamlılık gösterir ve sakinleşmekte güçlük çekerler. Başka şeylerle ilgilenme konusunda ilgisizlik gösterirler. Bebeklerin %15 inde bu bağ türü gözlenmiştir.
!!! 1990 yılında, Main ve Solomon bu bağlanma çeşitlerine çok küçük bir yüzdelik de olsa ‘Düzensiz Bağ’ türünü de eklemiştir. Bu bağ türüne sahip olan bebekler, deneyde düzensiz davranışlar sergilemişlerdir.

Kaynak

Sosyal Psikoloji Nedir?

Psikoloji Nedir?

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz